Przemysł fonograficzny w roku 2013

Stanisław Moniuszko: Verbum nobile - DUX (2012)Na rynku fonograficznym coraz bardziej rozpoznawalną marką są Europejskie Targi Muzyczne „Co jest grane”, które odbyły się w 2013 roku już po raz trzeci, a także Międzynarodowy Festiwal Poducentów Muzycznych „Soundedit”. Jednak największą międzynarodową imprezą branży muzycznej jak co roku były targi MIDEM.

Warty odnotowania jest fakt, że w 2013 roku nagrodę Midem Classical Award przyznano Krzysztofowi Pendereckiemu, który poprowadził wykonanie swojej kompozycji Siedem bram Jerozolimy. Do sukcesów rodzimej muzyki w roku 2013 należy także w zaliczyć nagrodę International Classical Music Awards, najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie klasycznej fonografii, przyznane nagraniu opery Verbum nobile Stanisława Moniuszki, w wykonaniu szczecińskiej Opery na Zamku. Album wydała wytwórnia DUX. Za sprawą tego wydawcy pojawił  się na rynku także wyjątkowy, jedyny komplet symfonii Krzystofa Pendereckiego, w interpretacji Polskiej Orkiestry Sinfonia Iuventus pod dyrekcją samego kompozytora.

Rok 2013 to także obchody Roku Lutosławskiego, w ramach których miało miejsce ponad półtora tysiaca przedsięwzięć artystycznych i naukowych[18]. Dzięki specjalnemu programowi Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Lutosławski 2013 – Promesa” powstało 60 wydawnictw nutowych, książkowych i płytowych[19]. W ramach programu ukazało się kilkanaście płyt związanych z Witoldem Lutosławskim, w tym: El Derwid. Plamy na słońcu (CD Accord Music Edition), Lutosławski (Opera na Zamku w Szczecinie, DUX), Witold Lutosławski w SACD. Vol. 2 (BeArTon), Opera Omnia (Filharmonia Wrocławska im. Witolda Lutosławskiego, CD Accord), a także albumy Lutosławski. Songs and carols, Lutosławski. Works for piano, Lutosławski. Chamber works (DUX), Witold Lutosławski. Kolory życia, kolory muzyki (Bielskie Towarzystwo Muzyczne), Piosenki nie tylko dla dzieci (Sony Music Polska, Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu)[20].

Polskie firmy fonograficzne wydające muzykę tradycyjną były w 2013 z kolei obecne na międzynarodowych targach muzyki świata WOMEX. W trakcie XVI edycji Festiwalu Folkowego Polskiego Radia „Nowa Tradycja” doroczną nagrodę Fonogram Źródeł dla wydawcy muzyki z tego nurtu przyznano Instytutowi Sztuki Polskiej Akademii Nauk za dwie antologie nagrań archiwalnych dokonanych w latach 50. XX wieku: Pierwszy Podhalański Popis Konkursowy Ludowych Muzyk Góralskich. Zakopane 18-20 kwietnia 1952 oraz Pamiątki przeszłości z archiwum wydobyte. Pieśni i muzyka Kielecczyzny. Rok 2013 to także rok, w którym radykalnie odmieniona poprzez redukcję liczby kategorii została formuła przyznawanych przez Akademię Fonograficzną Nagród Muzycznych Fryderyk.

Od początku przemysłowi muzycznemu towarzyszy debata o ochronie własności intelektualnej[21], jednak od rozpowszechnienia się Internetu i formatów cyfrowych, jest ona szczególnie gorąca. W 2013 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako platformę do dyskusji na ten temat powołał Forum Prawa Autorskiego[22]. W celu popularyzowania koncepcji ochrony własności intelektualnej powołano w 2013 roku również Stowarzyszenie Kreatywna Polska, do którego dołączyło wielu przedstawicieli przemysłu fonograficznego, na którego czele stanął Prezes Związku Kompozytorów Polskich. Niemal równolegle trwała także intensywna debata o śmiałych założeniach Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji do ustawy o otwartych zasobach publicznych, która zaowocowała wycofaniem się rządu z prac nad projektem tej ustawy[23].

Wartym odnotowania jest fakt, że w 2013 roku po złożono wniosek o rejestrację Zawodowego Związku Muzyków RP, a sąd takowej odmówił[24]. W wyniku wielu debat i dyskusji w środowiskach twórców, wykonawców i producentow treści w 2013 roku udało się natomiast po raz pierwszy ustalić wspólną tabelę stawek w zakresie odtwarzania. Została ona zatwierdzona przez Komisję Prawa Autorskiego i dotyczyła  następujących organizacji:

  1. Związek Producentów Audio Video (ZPAV)
  2. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS
  3. STOART
  4. Stowarzyszenie Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych SAWP
  5. Związek Artystów Scen Polskich (ZASP)
  6. Stowarzyszenie Filmowców Polskich
  7. Stowarzyszenie Twórców Ludowych
  8. Stowarzyszenie Aktorów Filmowych i Telewizyjnych

Być może jednak najistotniejsza zmiana na polskim rynku fonograficznym pozostała niezauważona. 1 listopada 2013 minął bowiem termin implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/77/UE z dnia 27 września 2011 roku dotyczącej zmiany dyrektywy 2006/116/WE w sprawie czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych, która to dyrektywa wydłuża czas ochrony zarówno utrwaleń wykonań artystycznych, jak i fonogramów do 70 lat po nastąpieniu odpowiedniego wydarzenia[25]. I choć nie udało się zawartych w niej norm poddać transpozycji do polskiego porządku prawnego w terminie, to bez wątpienia zmiana ta będzie mieć najbardziej długofalowe skutki dla polskiego przemysłu fonograficznego.

Katarzyna Korzeniewska Przemysł fonograficzny,
w: Muzyka polska 2013. Raport roczny, Warszawa 2014


 

[1] Za: http://www.ifpi.org/global-statistics.php (dostęp: 01.08.2014).

[2] Dane przekazane autorce przez ZPAV.

[3] Newsletter ZPAV z dn. 14.04.2014.

[4] Ibidem.

[5] Newsletter ZPAV z dn. 14.04.2014.

[6] IFPI Digital Music Report 2013, IFPI 2014, s. 17.

[7] New Music Streaming Survey Shows Trends in Europe - Usage and Willingness to Pay Continue to Increase, za: http://www.marketwatch.com (dostęp: 23.06.2014).

[8] Ibidem.

[9] Ibidem.

[10] Vevo U.K. Music Video Viewership Report za: http://www.completemusicupdate.com (dostęp: 07.07.2014).

[11] P. Gałuszka, K. Korzeniewska, K. Wyrzykowska, A. Jagiełło-Skupińska, Rynek fonograficzny w Polsce 2011/2012, IMIT, POLMIC, ZKP, Warszawa 2013, s. 130 za: http://imit.org.pl (dostęp: 01.07.2014).

[12] Por. http://www.zpav.pl/onas/cotojestzpav.php (dostęp: 07.07.2014).

[13] Newsletter ZPAV z dn. 14.02.2014.

[14] Ibidem.

[15] Na podst. danych z Newslettera ZPAV.

[16] Newsletter ZPAV z dn. 13.03.2014.

[17] http://djpromotion.com.pl (dostęp: 23.06.2014).

[18] Lutosławski 2013 – Promesa Raport, IMiT, Warszawa 2014, s. 7, za: http://imit.org.pl (dostęp: 08.08.2014).

[19] Ibidem.

[20] Pełna lista wszystkich rejestracji zob.: ibidem, s. 24-30.

[21] W 2013 roku obchodzono również 95. rocznicę powstania Stowarzyszenia Autorów ZAiKS . W 1918 roku nosiło ono nazwę Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych, a stworzyli je sami twórcy, w celu ochrony prawa autorskiego.

[22] Minister powołał Forum Prawa Autorskiego, 31.01.2013, MKIDN, za: http://www.mkidn.gov.pl (dostęp: 10.07.2014).

[23] Założenia do projektu ustawy o otwartych zasobach publicznych, za: http://bip.kprm.gov.pl (dostęp: 23.06.2014).

[24] Polskim muzykom potrzebny jest związek zawodowy, za: http://www.solidarnosckatowice.pl (dostęp:23.06.2014).

[25] por. P. Gałuszka, K. Korzeniewska, K. Wyrzykowska, A. Jagiełło-Skupińska, Rynek fonograficzny w Polsce 2011/2012, IMIT, POLMIC, ZKP, Warszawa 2013, s. 43 za: http://imit.org.pl (dostęp: 01.07.2014).

 
Pokaż cały
 
 
 
 
powrót

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij