Strona w przebudowie
Aktualne informacje na temat działań NIMiT znajdują się na stronie nimit.pl.

Muzyka polska w publicznych mediach radiowo-telewizyjnych

Polskie Radio

 W podsumowaniu dotyczącym Polskiego Radia KRRIT raportuje udział warstwy muzycznej – bez rozróżniania na poważną i rozrywkową – w poszczególnych stacjach radiowych następująco: PR1 – 37%, PR2 – 71%, PR3 – 44%, PR4 – 61%. Natomiast udział muzyki w programie Polskiego Radia dla Zagranicy wyniósł 6%. Z monitoringu czterech ogólnopolskich programów Polskiego Radia przeprowadzonych na tygodniowych próbach (20-26 maja 2013) wynikają następujące konstatacje: Program 1 – „Nadawano różnorodną muzykę, często archiwalną”, Program 2 – „Nadawano utwory wartościowe, wysoki udział miała muzyka klasyczna oraz etniczna i folkowa”, Program 3 –  „Ponad połowę programu (56%) zajęła różnorodna muzyka (również nadawana „na żywo”), w większości opatrzona fachowym i rzetelnym komentarzem prowadzących”, Program 4 – „Atutem była jej [muzyki] różnorodność: od rocka, poprzez folk, muzykę elektroniczną i klubową, po hip-hop”[1]. Poszukiwania bardziej zaawansowanych treści na temat udziału muzyki polskiej w rozumieniu muzyki poważnej nie przynosi rezultatów. Poziom ogólności jest tak znaczny, że nie jest w stanie nakreślić żadnego obrazu. Odnośnie do stacji regionalnych podawany jest przede wszystkim ogólnie udział muzyki i słowa, a w części opisowej dominuje powtarzające się stwierdzenie „nadawano głównie współczesną muzykę rozrywkową”.

Więcej informacji na temat muzyki polskiej emitowanej w stacjach radiowych daje nam sprawozdanie Zarządu Polskiego Radia S.A. za rok 2013[2]. Nie dowiemy się jednak nic odnośnie do Programu I PR, bo stwierdzenie, że „szczególna uwaga jest zwracana na ustalenia dotyczące proporcji prezentowanej muzyki polskiej i zagranicznej”[3] nie jest poparte żadnymi przykładami. Natomiast w omówieniu Programu 2 podkreślono, że rok 2013 upłynął w tej stacji radiowej pod znakiem Witolda Lutosławskiego (Rok Lutosławskiego ustanowiony przez Sejm RP), Krzysztofa Pendereckiego (80. rocznica urodzin) i Henryka Mikołaja Góreckiego (80. rocznica urodzin). Trzeba dodać, że dzięki współpracy z EBU twórczość Lutosławskiego zaistniała w rozgłośniach całej Europy.

Dwójka reagowała też na ważne zdarzenia, jak śmierć Wojciecha Kilara 29 grudnia 2013, kiedy to zmieniła ramówkę, przypominając muzycznie i słownie (wspomnienia) sylwetkę kompozytora. W sprawozdaniu podnosi się także kwestię utrzymania w 2013 roku dotychczasowych proporcji muzyki i słowa (65% do 35%) i proporcji muzyki polskiej w stosunku do muzyki ogólnie w godzinach emisji między 5.00 a 24.00 (w 2013 roku ten stosunek wyniósł ponad 50%)[4]. Jedyną audycją ewidentnie promującą muzykę polską jest w Dwójce „Fantazja Polska”, z rzadka muzyka polska istniała w „Kanonie Dwójki”, niekoniecznie też wysłuchać jej można było w „Filharmonii Dwójki”. O twórcach polskich można było się dowiedzieć np. z audycji „Five o’clock”, o nowościach nagraniowych i chopinowskich interpretacjach z audycji „Chopin osobisty”. W każdym razie, jedynie Program 2 PR był i pozostał najważniejszym medium radiowym w prezentacji dorobku artystycznego polskich twórców oraz muzyki polskiej. Wypada również dodać, że Dwójka transmitowała koncerty Polskiej Orkiestry Radiowej, w których to programach znalazło się sporo muzyki polskiej (m.in. utwory Zygmunta Nosowskiego, Elżbiety Sikory). Stwierdzono także – porównując „rok do roku”, że było w Dwójce więcej publicystyki i słowa w audycjach muzycznych, natomiast mniej muzyki i edukacji[5].

Muzyczno-informacyjno-rozrywkowy profil Programu 3 Polskiego Radia nie sugeruje, by w tej stacji miała w szczególny sposób zaistnieć muzyka polska w rozumieniu muzyki poważnej. Zaznaczyć jednak wypada, że 27 czerwca 2013 z okazji Roku Lutosławskiego zorganizowano w studiu im. A. Osieckiej spotkanie „Zrozumieć muzykę Lutosławskiego” z udziałem Michała Mendyka, Filipa Jaślara, Zbigniewa Skowrona i Marii Stokłosy; retransmitowano je w paśmie „Klubu Trójki”[6]. Natomiast charakter Programu 4, kierowanego przede wszystkim do młodzieży, ewidentnie podąża w stronę różnych przejawów kultury i popkultury, nowych technologii, edukacji, stylu życia. Tu również nie było żadnych pozycji programowych wpisujących się promocję muzyki polskiej w odniesieniu do twórczości np. Chopina, Szymanowskiego, Lutosławskiego etc. Natomiast okazjonalnie w Polskim Radiu dla Zagranicy emitowano audycje nawiązujące do Roku Lutosławskiego (w formie relacji z wydarzeń i koncertów za granicą) i 80. rocznicy urodzin Krzysztofa Pendereckiego. Nie sposób jednak stwierdzić, z jaką – i czy w ogóle – regularnością prezentowano takie audycje.

W świetle sprawozdania KRRiT dotyczącego stacji regionalnych, wiemy jedynie, że „programy charakteryzowały się stosunkowo wysokim udziałem słowa, który wynosił średnio 41% rocznego czasu emisji”. Dominantą muzyczną była muzyka rozrywkowa, ale – jak stwierdza KRRiT – wielu regionalnych nadawców publicznych „nadawało także gatunki muzyczne rzadko spotykane lub w ogóle nieobecne w programach komercyjnych: muzykę ludową, poważną i jazz”. Pochylenie się nad zawartością tzw. programów miejskich zaowocowało refleksją, że „muzyka w tych programach nie różniła się od nadawanej w programach regionalnych – średnio ponad 70% każdego programu wypełniały popularne gatunki muzyki rozrywkowej”[7]. Reasumując, jeśli nawet znalazły się pojedyncze przykłady emisji muzyki polskiej z obszaru muzyki poważnej – w tak ogólnikowym zestawieniu nie jesteśmy w stanie tego stwierdzić.

W sporządzeniu niniejszego raportu z pewnością pomocne byłyby dane podchodzące z ZAIKS-u. Niestety, przy całej życzliwości ze strony stowarzyszenia i wsparciu Związku Kompozytorów Polskich nie było możliwe przedstawienie informacji, które doprecyzowałyby ilościowo i jakościowo emisję polskiej muzyki w naszych mediach audiowizualnych. Zasadniczą przeszkodą jest fakt, że dopiero w ostatnim kwartale danego roku ZAIKS podejmuje się podsumowywania roku minionego. Po wtóre, sporządza zestawienia ujmując całościowo repertuar chroniony reprezentowany przez ZAIKS, tzn. łącznie utwory muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne.

Wracając więc do wcześniej wyartykułowanych uwag – warto na potrzeby raportu
o obecności muzyki polskiej w mediach zaprojektować z wyprzedzeniem działania, które pozwolą uściślić i skorelować informacje z różnych źródeł, co – w połączeniu z badaniami własnymi – umożliwi dokonanie wartościowego podsumowania.

dr Izabella Starzec-Kosowska Muzyka polska w publicznych mediach radiowo-telewizyjnych
w: Muzyka polska 2013. Raport roczny, Warszawa 2014


[1] KRRiT, Media publiczne. Aneks do sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z działalności w 2013 roku, Warszawa, marzec 2014, s. 52.

[2] Sprawozdanie Zarządu Polskiego Radia S.A. z wykorzystania wpływów abonamentowych na realizację misji publicznej w 2013 roku, Warszawa, marzec 2014.

[3] Ibidem, s. 26.

[4] Ibidem, s. 51.

[5] Ibidem, s. 52.

[6] Sprawozdanie Zarządu Polskiego Radia…, op. cit., s. 87.

[7] KRRiT, Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z działalności w 2013 roku, Warszawa, marzec 2014, s.60.

 
Pokaż cały
 
 
 
powrót

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celu świadczenia usług i w celach statystycznych. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce, w jej ustawieniach. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies, kliknij „Zamknij”. Jeżeli nie wyrażasz zgody – zmień ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce cookies

Zamknij